Teknenizi Başkası Kullanabilir mi? Tekne Kullanma Vekaleti, Yasal Şartlar ve Kaptan Rehberi

Teknenizi bir aile ferdine, arkadaşınıza ya da bir kaptana emanet etmeyi mi düşünüyorsunuz? Önce kimin, hangi belgeyle ve hangi koşullarda tekneyi kullanacağını bilmeniz gerekir. Bu rehberde yakınlara kullandırma, noter onaylı tekne kullanma vekaleti, kaptan görevlendirme ve sigorta konularını tek tek ele alıyoruz.

1. Birinci Derece Yakınlar ve Aile Fertleri

Ruhsat sahibi (donatan) teknede olmasa dahi, amaca uygun ehliyete sahip aile fertleri tekneyi kullanır.

• Ehliyet Şartı: Tekneyi eşiniz, çocuğunuz ya da kardeşiniz kullanacaksa, bu kişinin motor gücü ve boya uygun Amatör Denizci Belgesi (ADB) sahibi olması zorunludur.
• Belge Kontrolü: Sahil Güvenlik denetimlerinde tekne ruhsatı (Bağlama Kütüğü Ruhsatnamesi) üzerindeki soyadı eşleşmesi veya soybağını kanıtlar belgeler dikkate alınır.

2. Üçüncü Şahıslar ve Arkadaşlar: Noter Onaylı Tekne Kullanma Vekaleti

Bazen tekne sahibi gemide olmaz. Bu durumda birinci derece yakın olmayan bir arkadaşın tekneyi kullanması yasal prosedüre tabidir.

• Noter Vekaletnamesi Zorunluluğu: Ruhsat sahibi yanında yoksa, tekneyi sevk ve idare edecek kişinin elinde ona özel bir noter vekaletnamesi olmalıdır. Vekaletnamede teknenin adı, bağlama kütük numarası ve sevk yetkisi açıkça belirtilmelidir.
• ADB Kontrolü: Vekalet verilen kişinin geçerli bir Amatör Denizci Belgesi’ne sahip olması şarttır.
• Ticari Faaliyet Yasağı: Teknenizi arkadaşınıza vekaletle verseniz dahi, bu kullanım karşılığında herhangi bir ücret alamazsınız. Ücret karşılığı kullanım “yasadışı charter/kiralama” kapsamına girer.

3. Profesyonel Kaptan Görevlendirme

Özel teknenizde bir kaptan istihdam etmek veya dönemsel olarak bir kaptana teslim etmek mümkündür.

• Gemi Adamı Ehliyeti: Özel teknede çalışacak kaptanın elinde belge olmalı. Kaptanın en az Gemi Adamı Cüzdanı ve yetkili ehliyete (Yat Kaptanı, Sınırlı Kaptan vb.) sahip olması gerekir. Amatör Denizci Belgesi (ADB) ile özel teknede maaşlı/profesyonel kaptanlık yapılamaz.
• Donatana Bağlı Kullanım: Tekne sahibi her zaman teknede olmaz. Yine de kaptan, hizmet sözleşmesi veya vekaletname çerçevesinde tekneyi transfer eder veya bağlama yerini değiştirir.

4. Özel Tekneyi Kiralamak Yasal mı? (Charter)

Mücellat veya bağlama kütüğünde “Özel Tekne” olarak kayıtlı teknelerin ücret karşılığında başkasına kiralanması kesinlikle yasaktır.

• Ticari Tekne Statüsü: Bir tekneyi kiraya vermek için ruhsatının “Ticari Yat” veya “Ticari Gemi” olması, Turizm İşletme Belgesi ve yolcu sigortaları gerekir.
• Kaçak Charter Cezaları: Özel teknesini kiralayan donatanlar ağır cezalarla karşılaşır. Liman başkanlıkları ve Sahil Güvenlik, hem donatana hem de tekneyi kullananlara idari para cezası uygular. Gerektiğinde tekneyi seyirden de meneder.

5. Sigorta ve Hasar Durumu (Kasko Detayı)

Teknenin başkası tarafından kullanıldığı sırada meydana gelen kazalarda sigorta poliçesi hayati önem taşır.

Önemli İpucu: Tekne Kasko Sigortası yaptırırken poliçedeki “Gemi Adamı ve Üçüncü Şahıs Kullanım Kapsamı” maddesini mutlaka kontrol edin. Vekaleti olmayan veya ehliyetsiz kişilerin kullanımında oluşan hasarları sigorta şirketleri ödemeyi reddedebilir.

Sonuç olarak; Teknenizi aile dışından birine emanet edeceğiniz zaman mutlaka noterdan vekaletname düzenleyin, kullanan kişinin ADB sahibi olduğundan emin olun ve asla ticari bir para alışverişine girmeyin.